Amawulire

Trump atiisizza okubinika emisolo amawanga agamuwakanya ku GreenlandAmerica

AMAWANGA ga Bulaaya gali ku bunkenke oluvannyuma lwa Trump okulangirira nga bw’agenda okugateekako omusolo omukambwe ku by’amaguzi byabwe ebiyingira mu America, okutuusa nga bakoze ddiiru emukkiriza okugatta Greenland ku America.

Abajaasi ba Germany nga balinnya ennyonyi ya Greenland okubaggya ku kisaawe ky’e Nuuk.
By: Bukedde Omusunsuzi, Journalists @NewVision

AMAWANGA ga Bulaaya gali ku bunkenke oluvannyuma lwa Trump okulangirira nga bw’agenda okugateekako omusolo omukambwe ku by’amaguzi byabwe ebiyingira mu America, okutuusa nga bakoze ddiiru emukkiriza okugatta Greenland ku America.
Trump yalangiridde nti agenda kuteeka omusolo gwa bitundu 10 ku 100 ku by’amaguzi byonna ebiva mu mawanga okuli; Denmark, Norway, Sweden, France, Germany, Bungereza, Netherelands ne Finland.
Yagambye bwe bongera okumulemesa, okutuuka mu June w’omwaka guno, waakubongeza emisolo okutuuka ku bitundu 25 ku 100, okutuusa bwe banaapondooka ne bamukkiriza okutwala ekizinga kino.
Ekizinga kya Greenland kyetongodde mu by’obukulembeze, naye nga kitwalibwa ggwanga lya Denmark, erifunvubidde okukisigaza.
Trump agamba ekizinga kino America erina okukyeddiza mu bwangu nga China ne Russia tezinnakitwala, okusobola okunyweza ebyokwerinda bya America.
Ebya Trump okwongeza amawanga ga Bulaaya omusolo bireese akasattiro, era eggulo amawanga gano gaayise olukiiko olw’amangu okuteesa ku nsonga zino ng’embeera tennasajjuka.
Pulezidenti w’akakiiko ka European Commission, Ursula von der Leyen, yakiggumizza nti amawanga ga Bulaaya gali wamu ne Denmark n’abatuuze b’e Greenland mu mbeera eno, n’alabula nti emisolo gya Trump gigenda kwongera kunafuya America ne Bulaaya, ate nga baamukwano. Yagasseeko nti kino kijja kuwa abalabe baabwe okuli Russia ne China omukisa ogwongera okumaamira ensi, nga bo bali mu kwerumaaluma.
Ate ye minisita w’ebyobuwangwa e Bungereza, Lisa Nandy yagambye omukutu gwa BBC nti ensonga ya Greenland ya bantu ba Denmark ne Greenland okwesalirawo wa gye baba bagenda, era ekyo Trump ateekwa okukimanya nga n’enteeseganya zonna tezinabaawo.
Mu Denmark abantu baasiibye beekalakaasa nga bawakanya ekya Trump okutwala ekizinga kyabwe era okwekalakaasa kuno kwasaasaanidde ebibuga bya Denmark ebiwerako, omuli n’ekibuga ekikulu Nuuk.
Pulezidenti wa Bufalansa Emmanuel Macron yavuddeyo mu bukambwe n’agamba nti agenda kusaba amawanga ga Bulaaya nago gazzeeyo omuliro eri Trump nga gakozesa eky’okulwanyisa kyabwe ekitali kya kukozesa kifuba, kye baatuuma “Anti-coercion instrument”. Mu nkola eno, amawanga ga Bulaaya nago gateeka obukwakkulizo ku by’amaguzi ebiyingira mu Bulaaya okuva mu nsi ebeera ebakozeeko effujjo, ate tebakoma ku by’amaguzi byokka, wabula n’ebiyiiye, kwossa bayinvesita abaagala okusiga ssente mu Bulaaya. Balowooza nti kino kijja kukkakkanya Trump.
Wiiki ewedde amawanga ga Bulaaya okuli Bufalansa, Germany Sweden, Norway, n’amalala, gaasindise amagye mu Greenland, okusobola okukuuma ekizinga kino, oluvanyuma lwa Trump okwongera amaanyi mu by’okukitwala.
Wabula eggulo amagye ga Germany ge yali yasindikayo gaavuddeyo oluvanyuma lw’essaawa 44.

Tags: