Ababaka basiimye ennamba za mmotoka eza digito;Balaze awalina okutereezebwa

ABABAKA ba Palamenti abatuula ku kakiiko k’ebyenguudo n’entambula, bakooneddemu ennamba z’ebidduka ezirimu obuuma obubirondoola, ne balaga ebyetaaga okutereezaamu, omulimu gwazo okutambula obulungi.
Ababaka nga bakulembeddwa ssentebe w’akakiiko, Mwine Mpaka, baalaze obukulu bw’ennamba z’ebidduka eza digito, bwe baabadde bagenze okwetegereza engeri ennamba zino gye zikolamu, ku kitebe kya Poliisi e Naguru.
Ababaka okwesitula okugenda e Naguru kyaddiridde abantu ab’enjawulo okwemulugunya eri akakiiko, nga balaga obutali bumativu ku ngeri enteekateeka eno mgy’ekolebwamu. Essira lyasinga kwesigamizibwa ku kulondoola ebidduka ebiba bibbiddwa, n’ebidduka ebizza emisango oba ebitambuliramu abazzi b’emisango, okuzuula oba pulojekiti eno ebituukiriza bulungi.

Omubaka Mwine Mpaka (ku kkono), AIGP Felix Baryamwisaki dayirekita wa ICT mu poliisi ne Winston Katushabe, kaminsona avunaanyizibwa ku mateeka g’ebidduka nga beetegereza.

Ababaka mu kugenda e Naguru, baabadde baagala okutegeera engeri ebidduka gye birondoolwamu, engeri ebikwata ku bidduka ne bannannyini byo gye bikwatibwamu, n’engeri tekinologiya ono ow’ennamba za mmotoka eza digito gy’ayamba poliisi ng’enkola ebikwekweto byayo. Ababaka era baagezesezza tekinologiya ono nga bakozesa ennamba za mmotoka zaabwe zennyini.

Oluvannyuma lw’abakugu okubayitiramu engeri ebidduka gye birondoolwamu, Mpaka yagambye nti bamaze okukakasa nti ddala tekinologiya ono asobola okulondoola ebidduka, era kino eggwanga likyetaaga nnyo. Era yalaze nti buli gwe kikwatako kye kiseera okukola ennyo okulaba ng’ebikyalumira bitereezebwa bulungi. Ababaka baabalaze engeri tekinologiya ono gy’ayamba poliisi okuzuula, okulondoola, n’okununula ebidduka ebiba bibbiddwa.
Ababaka era baabuuzizza bannyonnyolwe ebintu ebikwata ku bantu n’ebidduka tekinologiya ono byakung’aanya, engeri gye biterekebwamu. Omumyuka w’omudduumizi w’amagye era omubaka wa UPDF mu Palamenti, Lt. Gen. Sam Okiding yagambye nti baamukakasizza n’atasigalamu kubuusabuusa kwonna, nti ebintu ebikwata ku bantu bikuumibwa butiribiri mu Uganda, era tewali mulala abitunulamu.
Mpaka yagambye nti eggwanga lyon-na lyetaaga ennamba za digito, olw’okukuuma ebyokwerinda, era kati ensonga ze batunuulidde ze ssente eziggyibwa ku bannanyini bidduka, n’obusobozi bwa kontulakita okufulumya ennamba zino mu bungi. Ng’oggyeko ebyo, bo tebasimbira kkuuli nteekateeka eno. Okukyalira Poliisi, ababaka baasoose kukyalira kkolero lya nnamba zino eza digito, okulaba emirimu nga bwe gitambula.
Mu kulambula ekkolero ly’ennamba zino, ababaka baabalaze emitendera gyonna egy’okufulumya ennamba zino, ebikozesebwa ebiriwo mu sitoowa, engeri ennamba
zino gye zifulumizibwamu, n’okuziteeka ku bidduka. Mu kiseera kino ekkolero lino lifulumya ennamba za digito 2,500 buli lunaku, z’ennamba 0,000 buli mwezi, ng’omuwendo guno gumala okumatiza akatale akaliwo.

Abantu 300 nga Bannayuganda,be baakola emirimu gy’okufulumya ennamba zino, ate
ng’abalala 900, balina emirimu egiva mu pulojekiti eno, mu bintu ebirala. 

‘Lino ly’ekkolero erisinga mu East Africa okukola nnamba z’ebidduka’

Okuyingiza bannansi mu pulojekiti eno kutuuse ku bitundu 80 ku 100, nga kati ekkolero lino ly’ekkolero erisinga obunene mu buvanjuba bwa Africa, mu kukola ennamba z’ebidduka.

Ababaka n’abakungu abalala nga babannyonnyola ku nnamba za mmotoka eza digito.

Emirimu egiri ku kkolero ly’ennamba zino, n’engeri Poliisi gy’ekozesa pulojekiti eno mu by’obutebenkevu, waliwo enkyukakyuka ekwatwako mu buweereza eri bannannyini bidduka, n’okuyambako mu byokwerinda. Ababaka era baakitegedde nti ennamba ezaali zibanjibwa abantu, zaabaweebwa dda, okwewandiisa n’okufuna ennamba eno kwongedde okugonda, ate ne poliisi yeeyambisa tekinologiya ono okulondoola mmotoka eziba zibbiddwa. Okulambula kuno era kwavuddemu okuwabulwa ku ngeri pulojekiti eno gy’eyinz okwongerwamu amaanyi. Kati essira ligenze ku kunyweza nkwatagana n’enkolagana wakati
w’ebitongole ebiri mu nsonga eno, okulongoosa mu mitendera gya poliisi gy’eyitamu mu bikwekweto byayo, n’okutereeza empuliziganya wakati wa bannannyini bidduka n’abakwatibwako abalala. Okusinziira ku dayirekita w’ebyatekinologiya mu Poliisi AIGP Felix Baryamwisaki, ku mmotoka 375 ezibbiddwa, basobodde okulondoola n’okununula mmotoka 337, nga kino kikola ebitundu 90 ku 100.